رازونه او يادونه

اخری برخه

راز بابا به وئيل چې:

«رازه! د رښتياؤ فصل زرغون به شي
دا چې د لفظونو شهادت کرم»

خو د رښتياؤ فصل لا اوس هم نۀ دے زرغون شوے، ځکه چې د عبدالولي خان پوهنتون، مردان، نه د يو سټوډنټ خواهش وۀ چې د “سليم راز شاعرۍ کښې ترقي پسندي” په دې عنوان د اېم فل تحقيقي مقاله وليکي، خو مجبور کړے شو، او اربابِ اختيارو ورله د خپل خوښې موضوع ورکړه ـ

البته اوس، لږې مياشتې مخکښې، د ملاکنډ پوهنتون نه سيد محسن شاه د “د سليم راز د ادبي اثارو تحقيقي او تنقيدي جائزه” په سرخط پي اېچ ډي وکړه ـ

چې کلي کښې به غم يا ښادي وه، يا د کلي نه بهر د راز بابا د ملګرو سره څۀ پېښه وه، نو د هغوي پوره کوشش به دا وۀ چې جنازې له لاړ شي، او که ممکنه نه وه، نو وروستو به د مبارکۍ يا دعا له پاره ضرور ورتللو ـ د ژوند په وروستيو ورځو کښې چې راز بابا بيمار وۀ او د خپل د هلکوانۍ د ملګري اختر ګل (تور پټکي) د مرګ نه چې خبر شو، نو قېصر، وسيم او د کور ښځو سره مانسهرې نه د چارسدې مېرې ګل‌آباد ته لاړو ـ هلته ئې دعا وکړه او بيا کلي ته راغلو ـ دا د داجي د ژوند اخيرينې مړې ژوندې وۀ ـ

کلي ته چې راورسېد، نو زۀ د سړک په غاړه ولاړ وم ـ داجي بيمار وۀ او ګرځېدل ورته ګران وو، نو په ډېر تکليف مو کور ته ورسولو ـ دې نه اندازه وکړئ چې د مړي ژوندي ورته څومره احساس وۀ ـ هم دا وجه وه چې وروستو کور ته ياران، دوستان او خپلوان د تپوس له پاره راتلل، او چې کله هسپتال ته منتقل شو، نو هم دا حال وۀ ـ هر چا ورله مينه ورکړه ـ د خپل دوست ارواښاد جهانزېب نياز زوي کاظم نياز صېب ئې د علاج معالجې په معامله کښې هر څۀ وکړل ـ

   چې کله وفات شو، نو د کرونا وبا د يرې باوجود، ګڼ شمېر خلق د شپې په تياره کښې جنازې ته راغلل ـ او چې چا جنازه ونۀ کړه نو وروستو تعزيت له حاضر شول ـ خو بيا هم ډېر داسې وو چې د اوږدې مودې د ادبي تعلق او دوستۍ باوجود، نه جنازې ته راغلل، نه دعا له، او نه ئې په بله څۀ لاره د خپل خفګان او تعزيت پيغام ورکړو ـ

   په سندھ، پنجاب، بلوچستان او افغانستان کښې ئې ډېر ادبي او سياسي ملګري لرل، خو د مرګ پر وخت د انجمن ترقي‌پسند مصنفين او د لېفټ د څو سياسي ملګرو نه علاوه، چا د تعزيت له پاره رابطه هم ونۀ کړه ،راتلل خو لويه خبره وه ـ خاص کر د جنوبي پښتونخوا او د افغانستان هغه پښتانۀ ليکوال، چې راز بابا ورسره نزدې تعلق لرلو، نه دعا له راغلل او نه ئې د موبائل له لارې تعزيت وکړو ـ

   د “ساهو ليکونکو مرکې” له باني غړو څخه وۀ ـ سېکرټري جنرل ئې هم پاتې شوې وۀ ـ د عالمي پښتو کانفرنس باني چيئرمين وۀ، او چې کله عالمي پښتو کانفرنس “عالمي پښتو جرګه” شوه، نو د هغې د مشرۍ پګړۍ هم ور په سر وه ـ د انجمن ترقي‌پسند مصنفين سره ئې د مرکزي سېکرټري جنرل نه تر مرکزي صدر پورې داسې تعلق وساتلو چې په مرګ ترې جدا شو ـ هغه واحد او وړومبې پښتون اديب وۀ چې د انجمن ترقي‌پسند مصنفين د مرکزي صدر په عهده پاتې شوې دے ـ

   خو د فکر خبره دا ده چې د دومره ادبي، صحافتي او سياسي تنظيمونو او ډلو سره د تعلق، او د بې‌شمېره شاګردانو باوجود، د مرګ نه وروستو ئې چا هم يو تلين ونۀ نمانځو ـ څلور کاله تېر شوي دي او پينځم شروع دے، خو د خپلو بچو نه علاوه، ئې چا هم د تلين په ورځ څۀ غونډه جوړ نه کړه ـ

کېدې شي دا ځکه وي چې وئيلي ئې وو:

راز چې ومري، نو خوبونه د ژوندون ئې
څنګ په څنګ، په احترام، واړه دفن کړئ

نو ملګرو، شاګردانو او مينه‌ والو ترې ممکن ده دا مطلب اخستې وي، چې له خوبونو سره سره ئې يادونه هم دفن کړي ـ ځکه خو د تلين د نمانځلو نه هر سړي ځان په ډډه کړې دې ـ په ژوند کښې راز هر چاته نزدې وۀ، خو په مرګ د يو څو کسانو نه علاوه، راز د هر چا نه لرې شو ـ