د شهید علي لاریجاني وروسته، سعید جلیلي پر څوکۍ کېناست… هغه څوک دی؟ راځئ پوه شو، او دا هم چې د لاریجاني وروسته به څه پېښ شي؟
ایران دا خبره تایید کړې ده. د امنیت مشر علي لاریجاني د اسراییلي برید په ترڅ کې وژل شوی دی. زوی یې مرتضیٰ هم ورسره وژل شوی. د دفتر مشر هم. دا یو اسراییلي هوايي برید و، د شپې په تیاره کې ترسره شو. د ملي امنیت عالي شورا په خپل بیان کې لیکلي: «هغه څوک چې ټول عمر یې د ایران او اسلامي انقلاب د لوړتیا لپاره مبارزه وکړه، بالاخره یې د حق غږ ته لبیک ووایه او د شهادت لوړ مقام ته ورسېد.»
نتنیاهو په اسراییلي ټلوېزیون کې د ایران خلکو ته پیغام خپور کړ: «نن سهار مو علي لاریجاني له منځه یووړ، چې د انقلابي ګارډ مشر و.» بیا یې د ایران خلکو ته وویل: «چهارشنبې ولمانځئ، اورلوبې وکړئ.» یعنې جشن ونیسئ چې موږ ستاسو نظام مات کړ.
خو نتنیاهو چې څه مات کړي دي، هغه نظام نه دی. هغه یو پل مات کړی دی. هغه یوازینی پل چې د ایران له دننه نه تر لوېدیځ پورې رسېده. اوس هغه پل په کنډوالو بدل شوی دی، او له دې کنډوالو د تېرېدو لاره هېڅوک نه لري.
بلومبرګ سرلیک ورکړی: «د لاریجاني تر وژنې وروسته، امریکا په تهران کې له چا سره خبرې وکړي؟» سي این این لیکلي: «د لاریجاني وژل به د جګړې ختمولو ټولې هڅې لا پېچلې کړي.» مډل ایسټ آی لیکلي: «ایا اسراییل به هر هغه څوک وژني چې له لوېدیځ سره خبرې کولی شي؟» او ګلف نیوز لیکلي: «د لاریجاني مرګ د ایران د واک جوړښت لړزولی شي.»
پوښتنه دا نه ده چې لاریجاني څوک و — دا مخکې تشریح شوې ده. اصلي پوښتنه دا ده: د هغه وژنې څه لاسته راوړل؟ او ځواب یې د اسراییل او امریکا لپاره خطرناک دی.
لاریجاني د ایران په نظام کې یوازینی کس و چې درې نړۍ یې سره نښلولای شوې: ۱) د سپاه پاسداران نړۍ — پوځی سابقه او اړیکې ۲) مذهبي نړۍ — د دیني کورنۍ تړاو ۳) لوېدیځه نړۍ — لوړې زده کړې او فکري پوهه
هغه هم د پوځ ژبه پوهېده، هم د دیني علماوو، او هم د لوېدیځ د سیاستوالو.
سي این این ویلي چې لاریجاني د ۲۰۲۵ کال په سپتمبر کې د امریکا او اسراییل لپاره «تر ټولو مناسب منځمهاله مشر» بلل کېده. خو کله چې هغه سخت دریځ غوره کړ، نو اسراییل یې هدف وګرځاوه.
خو مهمه پوښتنه دا ده: که داسې کس له منځه یوسې، نو د سولې لاره به څوک پرانیزي؟
کارپوهان وايي: لاریجاني هغه کس و چې جګړه یې له سیاست سره نښلولای شوه او مذاکرات یې تنظیمولای شول.
اوس څه کېږي؟
د معلوماتو له مخې، د هغه ځای ناستی سعید جلیلي دی. جلیلي یو سخت دریځی سیاستوال دی:
د اټومي تړون مخالف
له لوېدیځ سره د خبرو مخالف
مذاکرات کمزوري ګڼي
د لاریجاني او جلیلي ترمنځ توپیر:
لاریجاني فلسفه لوستله، جلیلي فتوا
لاریجاني مذاکرات عقل ګڼل، جلیلي یې تسلیم ګڼي
لاریجاني د نړۍ سره وصل و، جلیلي محدود فکر لري
دا یوازې د شخصیت توپیر نه دی، بلکې د پالیسۍ بدلون دی.
اوس د ایران په نظام کې څوک پاتې دي؟
مجتبیٰ خامنهیي
محمد باقر قالیباف
غلام حسین محسني اژهای
ډېری یې سخت دریځي دي.
اوس هغه کسان چې له لوېدیځ سره خبرې کول غواړي، له دواړو خواوو تر فشار لاندې دي:
بهر نه اسراییل بریدونه کوي
دننه سخت دریځي یې محدودوي
اټومي موضوع ته که وګورو: لاریجاني هغه کس و چې د ۲۰۱۵ اټومي تړون یې تصویب کړ. هغه باور درلود چې مذاکرات د هېواد په ګټه دي.
خو اوس هغه نشته. اوس پاتې هغه خلک دي چې وايي: که بریدونه دوام وکړي، نو اټومي وسلې جوړول یوازینۍ لار ده.
نوی نسل: دا هغه نسل دی چې:
مذاکرات یې نه دي لیدلي
د امریکا له تړون څخه وتل یې لیدلي
جګړه او وژنې یې تجربه کړي
نو دا نسل په خبرو نه، بلکې په غچ باور لري.
د لاریجاني تر وژل کېدو څو ساعته وروسته، ایران ځوابي بریدونه پیل کړل. دا مرګ ایران کمزوری نه کړ — بلکې لا یې غصه زیات کړه.
لاریجاني هغه کس و چې «تلیفون به یې پورته کاوه» — یعنې خبرو ته تیار و. اوس څوک شته؟
جلیلي؟ هغه به تلیفون مات کړي.
که ایران اټومي وسلې جوړې کړي، نو دا به د حالاتو نتیجه وي. ځکه هغه کس چې د مذاکراتو پل و، له منځه یووړل شو.
د لاریجاني وژل د اسراییل بریا نه ده — دا د مذاکراتو مرګ دی. او چېرته چې مذاکرات مړه شي، هلته جګړه نه ختمېدونکې کېږي.
کانت ویلي وو: «ابدي سوله یوازې په هدیره کې موندل کېږي.»
اوس لاریجاني هم هلته دی… خو د نړۍ لپاره سوله نوره هم لرې شوه.
ځکه چې د سولې نقشه هم له هغه سره یو ځای خاورو ته وسپارل شوه. او له کنډوالو نه یوازې اور او خاورې راپورته کېږي.
